Porady

Murki w ogrodzie

Murek ogrodowy to ten element małej architektury, który pozwala zróżnicować poziom terenu, czyniąc otoczenie bardziej atrakcyjnym. Zapobiega też osuwaniu się skarpy i umacnia sztuczny nasyp.

baumitokladka.jpg

Jest kilka rodzajów murków ogrodowych: suche, zprefabrykatów, monolityczne oraz murowane. Te ostatnie wprawdzienie są najłatwiejsze w wykonaniu, ale w niektórych przypadkachznacznie bardziej korzystne od innych technologii. Poza tym sąbardzo trwałe. Murki wznoszone jako murowane są stabilne i odpornena niszczący napór ziemi. Wykonuje się z nich obramowania nasypóworaz schodów - jeśli są one poprowadzone przez nasyp. Są też bardzoprzydatne jako murki oporowe, podtrzymujące sztuczne skarpy.
Ziemię w naturalnej skarpie przerasta darń, bardzo dobrzeumacniając wzniesienie. Wówczas wystarczają murki w technologiitzw. suchej. Jeśli budujemy ściankę dźwiękochłonną lub chcemyodgrodzić kąciki funkcjonalne, z powodzeniem możemy zastosowaćpustaki zasypowe. Jeśli jednak wzniesienie powstało np. z ziemiusuwanej z wykopów pod fundamenty budynku, wówczas jest małostabilne. Naturalne osiadanie ziemi trwa długo, zaś w międzyczasiejest ona rozmywana przez deszcze. Tutaj najlepiej sprawdzi siękonstrukcja murowana.

Planowanie

Zacząć należy od wyznaczenia przebiegu ścianki.Proponujemy najpierw zaznaczyć planowany kształt i miejsce naszkicu ogrodu, wykonanym w określonej skali. Musimy zastanowić się,gdzie murek jest potrzebny i gdzie będzie się najlepiejprezentował. Trzeba też uwzględnić roślinność. Drzewa i krzewy będąprzeszkadzały w budowie, rabaty kwiatowe można przenieść w innemiejsce.

Fundament

Grubość murka i obecność fundamentu zależąprzede wszystkim od planowanej wysokości ścianki. W przypadkuniskich przegród, do 60 cm, fundament nie jest w ogóle potrzebny.Jeśli ścianka będzie miała wysokość od 60 do 100 cm, budujemyfundament zagłębiony w gruncie na 30-60 cm. W przypadku ścianeksięgających powyżej 1 m, fundament powinien być posadowiony nagłębokości 80 cm i musi być szerszy od samego murka o ok. 10 cm.Zaczynamy od zaznaczenia konturu fundamentu - najlepiej po obrysiewbić co ok. 1 m kołki i połączyć je sznurkiem. Jeśli zaplanowaliśmyłuk, będzie on równy, gdy użyjemy kołka i sznurka jako cyrkla.Następnie usuwamy darń i wierzchnią warstwę ziemi. Darń nacinamyłopatą wzdłuż konturu murka na tyle głęboko, aby w usuwanychfragmentach pozostały korzenie trawy. Wykopane kawałki możemyprzenieść tam, gdzie przyda się wzmocnienie trawnika. Po usunięciudarni, pogłębiamy wykop do głębokości planowanego fundamentu. Wgruntach piaszczystych, wystarczy 50 cm poniżej terenu, natomiast wgruntach spoistych (glinach, iłach), narażonych na wysadzinymrozowe, ścianki - zwłaszcza wyższe - powinny być posadowioneponiżej poziomu przemarzania gruntu. Jeśli grunt jestnieprzepuszczalny lub źle przepuszcza wodę opadową, należy dodaćok. 20-30 cm, będzie bowiem konieczne wykonanie pod fundamentemwarstwy drenażowej (ze żwiru lub tłucznia). Fundament wylewa się zbetonu klasy B 25, który przygotujemy samodzielnie, jeślidysponujemy betoniarką, lub kupimy gotową mieszankę przeznaczoną dopołączenia z wodą, w odpowiednich proporcjach. Bardzo ważne jeststaranne wymieszanie masy, która powinna mieć konsystencję bardzogęstej śmietany. Po wylaniu ławy, jej powierzchnię należy wyrównać iwypoziomować. Fundament musi mieć czas na prawidłowe związanie istwardnienie. Trwa to ok. 7 do 10 dni i w tym czasie musimypowierzchnię zwilżać kilka razy w ciągu dnia oraz chronić przedbezpośrednim nasłonecznieniem np. poprzez przykrycie foliąbudowlaną.

Murowanie

Do budowy murka możemy użyć każdego materiału,który jest mało nasiąkliwy. Stosuje się zatem klinkier, sztucznykamień, bloczki betonowe, płaskie ciosy kamienne, kamienie polne atakże betonową kostkę brukową. Jeśli do budowy chcemy wykorzystaćnaturalny kamień pamiętajmy, iż przynajmniej dwie przeciwległepłaszczyzny każdego elementu muszą być do siebie równoległe. Murkimogą być budowane nawet z cegieł ceramicznych, jeśli jednak ściankabędzie miała cały czas kontakt z wilgotnym gruntem, nie będzie tobardzo trwała konstrukcja. Materiały o ozdobnej powierzchni licowejnie wymagają wykończenia, inne możemy obłożyć dowolnymikształtkami.
Murek wznosimy przy użyciu zaprawy cementowej. Szczególniekorzystne są zaprawy z dodatkiem trasu, gdyż mają znacznie lepszeparametry. Do budowy murków z cegieł elewacyjnych powinniśmy używaćzapraw cementowych niezawierających wapnia lub gotowych zaprawdobranych do stopnia nasiąkliwości elementów. Do łączenia elementówz kamienia naturalnego i betonu przeznaczone są zaprawy średnio- igrubowarstwowe, zawierające tras, zaś do klinkieru - odporne nadziałanie siarczanów. Oczywiście, zaprawy muszą być mrozoodporne.Budowę zaczyna się od narożników. W przypadku budowy z kamieni, wdolnych warstwach układa się większe głazy, zwracając uwagę na to,by spoiny nie przechodziły przez więcej niż dwa rzędy. Wolneprzestrzenie między elementami wypełniamy zaprawą cementową. Cokilka warstw układamy kilka długich kamieni, które wbijamy w skarpętworząc zakotwienie muru.Murki z cegieł lub pustaków wznosimy tak,jak ściany domu. Spoiny w kolejnych warstwach nie powinny trafiaćna siebie, gdyż osłabia to sztywność konstrukcji. Wysokość murkapowinna nieco przekraczać wysokość skarpy - zapobiegnie toprzelewaniu się nadmiaru ody deszczowej oraz zatrzyma osypujący sięgrunt.

Drenaż

Murek oporowy ma cały czas kontakt z wilgotnymgruntem i jednocześnie dzięki swojej szczelności hamuje swobodnyodpływ wody ze skarpy. Dlatego w przypadku konstrukcji murowanychwykonuje się drenaż pomiędzy tylną ścianką murka a skarpą.Umieszcza się w ym
miejscu warstwę żwiru oddzieloną od gruntu geowłókniną, którachroni drenaż przed zamuleniem. U podstawy murka układa sięperforowaną rurę drenarską - ceramiczną lub z tworzywa - o średnicy50-100 mm. Gdy murek jest krótki, odpływ wody może znajdować sięprzy jego krańcu. Jeśli natomiast jest dłuższy, należy w trakciebudowy umieścić w nim w równych odstępach sączki,
przez które nadmiar wody będzie spływał poza obręb skarpy.

Spoinowanie

Po upływie ok. 2 tygodni od wzniesienia murkawykonujemy spoinowanie z mrozoodpornej zaprawy, odpowiedniej dladanego materiału murowego (w szczególności dotyczy to klinkieru).Spoinujemy zaczynając od góry murka, najpierw wypełniając spoinypoziome, a następnie znajdujące się pod nimi spoiny pionowe. Ś c ia n k ę o p o r o w ą z materiałów niewy m a g a jących wykończeniawarto na
o s t a t n i m e t a p i e prac zabezpieczyć środkamiimpregnującymi, chroniącymi powierzchnię przed wilgocią i brudem.Prac murarskich nie prowadzi się podczas opadów atmosferycznych iprzy dużej wilgotności powietrza. Gdy deszcz pojawi sięniespodziewanie, należy niedokończony mur nakryć folią,umożliwiając jednak ruch powietrza pod nią. Musimy wziąć też poduwagę temperaturę powietrza. W zbyt niskiej zaprawa gorzej wiąże, ana licu muru pojawiają się wykwity, zaś w za wysokiej zaprawa zaszybko wysycha i kruszy się. Najkorzystniejsza jest temperatura od+5 do + 25ºC.

Podsypkę pod fundamenty dobrze jest wykonać z mrozoodpornejzaprawy drenażowej Baumit PflasterDreinmörtel klasy C16/20. Przytakiej podbudowie otrzymamy wytrzymały podkład, przepuszczającywodę, ograniczający możliwość wysadzania pod wpływem mrozu.

Fundamenty pod murki wykonujemy z gotowychmieszanek betonowych: Baumit Beton B20 lub Baumit Hobby-Beton owytrzymałości ≥25 MPa. Zastosowanie gotowych, suchych mieszanekzapewni dobrą jakość betonu, oszczędzi czas i uprości prace.

Do murowania kamieni naturalnych lub bloczków betonowychnajlepiej zastosować zaprawę do kamienia Baumit SteinMörtel Plus,podukowaną na bazie specjalnego materiału wiążącego Slagstar, któryzapobiega powstawaniu wykwitów i zwiększa odporność nasiarczany.


Murki z cegieł klinkierowych murujemy z jednoczesnym fugowaniem nazaprawie Baumit Klinker S, dostępnej w 8 kolorach według wzornikaBaumit. Fugowanie możemy również wykonać później, stosując barwionąw masie zaprawę Baumit FugenMörtel FM 97, dostępną w 12 kolorach wgwzornika kolorów Baumit FM 97.